Aremáña nási niko ojeheroháicha Aremáña oĩrõguare Adolf Hitler ha ijaty nási poguýpe. Ikatu ojehero avei Reich Mbohapyha (Aremañañe'ẽme: Drittes Reich), he'iséva 'Mburuvi Mbohapyha' térã 'Tavetã Mbohapyha'. Alemáña mburuvi peteĩha ha'e akue upe Rróma Mburuvi Marangatu. Upe mokõiva ha'e Aremáña Mburuvi ary 1871 guive 1918 peve. Nasikuéra he'i ojapo hikuái upe mbohapýva, araka'eve ndaha'éi ramo jepe tetã ijokuái peteĩme umi mburuvi teéicha. Ojeipuruve jepe tetãnguéra ambuévape 'Reich Mbohapyha' omboherarã ko tetã.

Alemáña nási
Tetã ndaiporivéima
1933-1945


bandera de la Alemania Nazi

Escudo de la Alemania nazi
Ñe'ẽ akã: Ein Volk, Ein Reich, Ein Führer
«Peteĩ tetã, peteĩ mburuvi, peteĩ ruvicha»
Momorãhéi: Deutschlandlied
Horst-Wessel-Lied
«La canción de Horst Wessel»

Alemáña ituichave oguereko territorio 1942-pe.
     Alemáña Mburuvi ha yvy ñembojarapyre      Alemáña omoĩ iruvicharã     Alemáña oisãmbyhy ñorairõ aty rupi
Coordenadas 52°30′40″N 13°22′47″E / 52.511111111111, 13.379722222222


Coordenadas: 52°30′40″N 13°22′47″E / 52.511111111111, 13.379722222222
Tavusu Mberĩ
Tetã reko Tetã ndaiporivéima
Ñe'ẽ Aremañañe'ẽ
Tetãygua retakue ()  
 • Total +109518183
Apekue rembiasakuére   
 • 1933 633 786 km²
 • 1939 586 000 km²
Hetãygua rembiasakuére   
 • 1933 est. 65 336 000
 • 1939 est. 79 376 000
Pirapire Reichsmark (ℛℳ)
Período histórico Ñorairõ Guasu Mokõiha
 • 1933 Ñepyrũ
 • 1945 Opa
[editar datos en Wikidata]

Adolf Hitler oisãmbyhy Aremáña násire ndaipu'akái peve Ñorairõ Guasu Mokõihápe, upe Mberĩ ñorairõ pahaguépe, ha'e ojejukávo amo ary 1945. Nási aty oñehundi upe aryitépe ha umi mburuvicha nási okañy hetãgui, umíva apytépe oĩ heta oñemoĩ va'ekue ka'irãme ha heta ambuéva ojejuka. Ñorairõ Guasu Mokõiha Oñoirũva (tetãnguéra oñoirũ ombohovakerã nasikuérare) ha URSS ojuka avei heta nási mburuvi umi mba'e vaíre ojapo hikuái ñorairõme. Oĩ avei umíva nomanói ha umíva apytépe heta ohupyty omba'aporã mba'eguasuitévape. Hákatu, araka'eve ojejapose jeýta hembipota nási Aremáñape.

Tembirekuái nási oñepyrũ tembipotápe he'i gua'u va'ekue upe "ñemoñare ária" (upe tetãme he'iséva Aremáña retãygua tee ipire morotĩva) oisãmbyhy va'erã opaite umi ñemoñare ambuévare. Ko tembipota oñembotuicha Aremáña ndaipu'akái rire amo Ñorairõ Guasu Peteĩhápe, heta Aremáña retãygua mba'ehetáva sapy'ánte imboriahúgui. Hitler omboja hudiokuérare opa jehasa asy hetãgui, omuñase avei polakokuéra, komunísta kuéra ha heta umíva ijerovia jokuaikuaa asuguáre, tapicha hekojopara, hitanokuéra ha tapicha ikatupyry ambuéva.[1]

Oñehundi rire nási rekuái, opávo Ñorairõ Guasu Mokõiha, Aremáña oñemboja'o ha oñemoĩ umi Tetã Ñorairõ Guasu Mokõiha Oñoirũva poguýpe. URSS oñembojára Kuarahyresẽva Aremáña rehe ha Tavetã Joaju, Hyãsia, ha Tetãvore Joapykuéra oñemomba'e Kuarahyreikéva Aremáña rehe.

Mandu'apy Jehaijey

  1. Bernhard, Patrick. „Hitler’s Africa in the East: Italian Colonialism as a Model for German Planning in Eastern Europe“ (in en). Journal of Contemporary History, 51 (1), 61–90 (2016-01-01). DOI:10.1177/0022009414561825. ISSN 0022-0094. 

Joajuha Jehaijey