Abrir menú principal

Tavakuairetã Kóngo térã Tetã Kóngo (Hyãsiañe'ẽme: République du Congo; lingalañe'ẽme: Repubilika ya Kongo; kikongo ñe'ẽme: Repubilika ya Kongó), ojeikuaa avei Congo-Brazzaville ha Kóngo réraicha, ha'e peteĩ tetã hekosãsóva Mbyte Áfrika-pe.

Tavakuairetã Kóngo

Flag of the Republic of the Congo.svg
Poyvi
Coat of arms of the Republic of the Congo.svg
Ha'erã'i
Tetã ñe'ẽ akã: Unité, travail et progrès
(Hyãsiañe'ẽme: 'Joaty, mba'apo ha tenonderã')
Tetã Momorãhéi: La congolaise
(Hyãsiañe'ẽme: «Kuña Kóngogua»)
Republic of the Congo (orthographic projection).svg
Tavusu
(ha táva tuichavéva)
Brazzaville
Ñe'ẽnguéra Hyãsiañe'ẽ, lingala, kikongo
Tetãygua réra Kóngogua, Tetã Kóngogua
Tekuái reko Tavakuairetã mburuvicharapépe
 • Tendota Denis Sassou-Nguesso
 • Sãmbyhyhára peteĩha Clément Mouamba
Tetã Amandaje Parlamento de la República del Congo
Sãso
 • Hyãsia Joatýpe
 • Sãsoite
 • Tekoha tetã
 • Ko'ãgagua
Hyãsia pegua
5/10 ary 1958
15/08 ary 1960
31/01 ary 1969
31/08 ary 1992
Yvy apekue Ñemoĩha 64.º
 • Opaite 342 000 [1] km²
 • Y (%) 3,3%
Tembe'y 5 008 km [1]
Y rembe'y 169 km [1]
Yvyty yvatevéva Monte Nabemba
Ava hetakue Ñemoĩha 124.º
 • Hetakue 4,662,446[2] hab.
 • Typy'ũ 12,8 hab./km²*
PIB (PPA) Ñemoĩha 128.º
 • Opaite (2016) US$ 31.157 sua
 • Per cápita US$ 6.985
IDH (2015) Sin cambios 0,592[3] (135.º) – Mbytegua
Viru Franco CFA de África Central (XAF)
Ára CET (UTC+1)
 • Arahakúpe CEST (UTC+1)
ISO Jehero 178 / COG / CG
Tetã renda tee Ñandutíme .cg
Tetã pumbyry papapy +242
Tetã puhoe papapy TNA-TNZ
COI Jehero CGO
Opaite Tetã Yvýgui
[editar datos en Wikidata]

Ijerére ojejuhu yvate gotyo tetã Kamerũ ha Tetã Mbyteafrikagua, ñemby ha kuarahyresẽ ngotyo ojejuhu upe Tetã Jekopytyjoja Kongo (Sáire tetãkue), kuarahyreike gotyo ojejuhu Gavõ ha ñemby kuarahyreike gotyo ojejuhu paraguasu Atlántiko ha peteĩ tetã pehẽnguemi Angola pegua (Cabinda).

Umi Tetã Kóngogua hetakue ndohasái 5.000.000 tekovekuéra.[2] Umi ñe'ẽ tee ha'e Hyãsiañe'ẽ, kikongo ha lingala ñe'ẽ; umi jeroviapy ijypykuégui ha'e orekovéva tapichakuéra ojeroviáva. Tetã Kóngo ipirapire mba'apo ñemohenda oiko gueteri ñemitỹre ha itakyra ñemúre.

Karaikuéra Európa pegua oguahẽ va'ekue Kóngo retãme amo sa'ary XVI iñepyrũme. Hyãsia ojapo ikolóniarã Kóngo retãme, ha ombohéra «Kóngo Hyãsia pegua». Ohupyty rire isãso sa'ary XX imbytépe, Tetã Kóngo ohasa heta tekuái mbarete ha vai rupive ohupyty peve jekopytyjoja aty ojokuaikuaáva hetáva rupive. Itavusu ha'e táva Brazzaville, táva opytáva ysyry Kóngo rembe'ýre, upe Tetã Jekopytyjoja Kongo itavusu renondépe, táva Kinsasa.

Mandu'apyJehaijey

  1. 1,0 1,1 1,2 CIA. «República del Congo - Geografía - Libro Mundial de Hechos». Ojehechákuri árape: 5 de febrero de 2017.
  2. 2,0 2,1 CIA (2017). «Congo, Republic of the» (en inglés). The World Factbook. Ojehechákuri árape: 22 de mayo de 2017.
  3. Informe sobre Desarrollo Humano 2016 Consultado el 22 de mayo de 2017

JoajuJehaijey